Selçuklu Mimarisi : Yivli Minare

Antalya kışın genellikle yağışlı bir şehir olarak bilinir. Ancak iklimlerin değişmesiyle birlikte yağmurların azalması, güneşli günlerin artması dikkat çekiyor. Özellikle yaz aylarında aşırı bunaltıcı hava nedeniyle Antalya’yı rahatça gezip dolaşmak zorlaşırken, kış mevsimi artık şehir için büyük bir avantaja dönüşmüş durumda.

Ben de bugünü, Antalya merkez Kaleiçi’nde bulunan ve Selçuklu hükümdarı I. Alaeddin Keykubad’ın 1220–1237 yılları arasında inşa ettirdiği Yivli Minare cami’yi ziyaret ederek geçiriyorum. Yivli Minare’yi ister gece ister gündüz göreyim, bende her zaman aynı hayranlık duygusunu uyandırıyor.

Antalya Cumhuriyet Meydanı’ndan yapıya baktığımızda; mavilikler ve yeşillikler arasında yükselen, turuncu tuğlalarla örülü soluk renkli minare hemen dikkat çekiyor. Bu manzarayı gördüğümüzde, Yivli Minare’nin Antalya kartpostallarında, yerel işletmelerin logolarında ve turizm tanıtımlarında neden bu kadar sık yer aldığını daha iyi anlıyoruz. Cumhuriyet Meydanından Yivli Minareyi görmek isterseniz bu konumla kolaylıkla ulaşım sağlarsınız.

“Yivli” yani oluklu gövde, minarenin en ayırt edici özelliğidir. Gövdeyi oluşturan 8 adet yarım silindir yiv, yapıya ince, estetik ve zarif bir görünüm kazandırır. Yivli Minare, Anadolu’daki ilk yivli minare örneklerinden biri olmasının yanı sıra, 13. yüzyıl Selçuklu mimarisinin en önemli simgelerinden biridir.

Minarenin gövde kısmı kırmızı tuğladan, kaide kısmı ise kesme taştan inşa edilmiştir. Yaklaşık 38 metre yüksekliğindeki bu yapının tuğlaları arasına, görsel zenginlik ve ahenk katması amacıyla turkuaz firuze çiniler yerleştirilmiştir.

Halk arasında anlatılan bir hikâyeye göre, bu firuze taşlar güneş ışığında başka, ay ışığında başka şekilde parıldar; hatta bazı denizciler, Yivli Minare’yi deniz feneri gibi kullanarak yönlerini bulurmuş. Bu güzellik karşısında hayran kalan insanlar, firuze taşının bolluk, para ve şans getirdiğine inanır olmuş. Rivayete göre bazı hırsızlar, bu taşları altından bile değerli sanarak söküp götürmüş. O günden sonra Yivli Minare’nin ışığının solduğu ve eski parlaklığını kaybettiği söylenir. Ayrıntılı yapı bilgisi için tıklayınız.

Yivli Minare Camii, 2016 yılından bu yana UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer almaktadır. Yivli Minare Külliyesi içerisinde ayrıca;
Atabey Armağan Medresesi, Ulucami Medresesi, Mevlevihane, Yivli Minare Hamamı, Nigâr Hatun Türbesi ve Zincir Kıran Mehmet Bey Türbesi bulunmaktadır. Yivli Minarenin konumu için tıklayınız