Muratpaşa’da Tarih: Antalya Atatürk Evi ve Müzesi

Antalya’nın Muratpaşa ilçesinde bulunan Atatürk Evi, Mustafa Kemal Atatürk’ün 6 Mart 1930 tarihinde Antalya’yı ziyareti sırasında bir hafta boyunca konakladığı ev olarak bilinmektedir. Atatürk bu ziyaretinde Antalya’nın çeşitli bölgelerini gezmiş, kenti yakından tanımış ve Antalya ile özdeşleşen ünlü sözünü burada söylemiştir:
“Hiç şüphesiz ki Antalya, dünyanın en güzel yeridir.”

Atatürk, Şubat 1931 ve 18 Şubat 1935 tarihlerindeki Antalya ziyaretlerinde de bu evde konaklamıştır.

Müze binası iki katlı, yığma taş duvarlı bir yapıdır. Bir dönem valilik binası olarak kullanılan yapı, Atatürk’ün Antalya’yı ziyaret edeceğinin öğrenilmesi üzerine kendisi için hazırlanmış ve hediye edilmiştir. Binanın girişinde uzun bir hol yer almakta; holün sağında salon, bir oda, mutfak ve banyo bulunmaktadır. İkinci katta ise balkona açılan bir hol, yatak odası, çalışma odası, sedirli köşe ile Türkiye Cumhuriyeti boyunca basılmış para ve pulların sergilendiği bölüm yer almaktadır.

Atatürk’ün 1930 Antalya Ziyareti

1930 yılının Mart ayında Atatürk İzmir’de bulunmaktaydı. Havanın çok soğuk olması nedeniyle Antalya’nın ılık ikliminde bir süre dinlenmek istemiştir. 4 Mart 1930 tarihinde İzmir’den yola çıkarak Aydın, Denizli, Isparta ve Burdur üzerinden 6 Mart 1930 günü saat 16.00’da Antalya’ya ulaşmıştır.

Atatürk, Antalya’da büyük bir coşkuyla karşılanmıştır. “Hoş geldin, sefalar getirdin, yaşa, var ol Gazi” sesleri kentin her yanında yankılanmıştır. Halkın yoğun ilgisi karşısında Atatürk köşkün balkonuna çıkarak Antalyalıları selamlamıştır.

Akşam saatlerinde onuruna bir yemek düzenlenmiş, ancak halk köşkün etrafında toplanmaya devam etmiştir. Yemekten sonra Atatürk kısa bir konuşma yaparak Antalyalılara hitap etmiştir.

7 Mart günü Tophane Yolu, Buz Fabrikası, Türk Ocağı, Ocak Kütüphanesi, sinemalar ve çeşitli salonları gezerek Antalya hakkında bilgi almıştır.

8 Mart’ta Arapsuyu’ndaki Mursi Çiftliği’ne gidilmiştir. O dönemde Konyaaltı’na kara yolu bulunmadığı için Rüstemiye Gemisi ile yolculuk yapılmıştır. Atatürk bu gezide Antalya sahilinde Akdeniz’in keyfini çıkarmış, büyük şelaleleri görmüştür. Lara Yolu üzerindeki Rumkuş mevkiine gelerek denizi izlemiş ve Beydağları’nı uzun süre seyretmiştir. Ünlü sözü olan “Hiç şüphesiz ki Antalya dünyanın en güzel yeridir” ifadesini burada dile getirmiştir. Ayrıca Türk topraklarını Türkçeleştirme anlayışı doğrultusunda Rumkuş isminin Erenkuş olarak değiştirilmesini istemiştir.

9 Mart Pazar günü Aspendos Antik Kenti’ni ziyaret etmek istemiş, Büyükbelkıs Köyü’nden geçerek halkın sevgi gösterileri eşliğinde Aspendos’a ulaşmıştır. Antalya Müzesi Müdürü Fikret Bey, Atatürk’e rehberlik etmiş; Atatürk, dünyada benzeri az bulunan tiyatronun onarılması için talimatlar vermiştir. Dönüş yolunda Osman Ağa’nın narenciye bahçesini gezmiştir.

10 Mart günü Antalya Müzesi’nde bulunan el yazması tarihi kitaplar ve Kur’an-ı Kerim’i incelemiştir.
11 Mart’ta ise diğer yurt gezilerini planlamış, dönüş için deniz yolu yerine Burdur kara yolunu tercih etmiştir.
12 Mart günü Gazi Mustafa Kemal Atatürk Ankara’ya uğurlanmış, Antalyalılara tekrar geleceğine dair söz vermiştir.

Atatürk, bu sözünü tutarak 26 Ocak 1931 ve 18 Mart 1935 tarihlerinde Antalya’yı yeniden ziyaret etmiştir. 1938 yılında tekrar gelmek istemiş ancak sağlık durumu buna elvermemiştir.

Atatürk Evi’nin Müze Oluşu

Atatürk’ün vefatından sonra bina Özel İdare’ye devredilmiş ve bir süre Akşam Kız Sanat Okulu olarak kullanılmıştır. 1952 yılında Tarım Bakanlığı’na devredilerek Teknik Ziraat Müdürlüğü bürosu olmuştur. 1984 yılında Kültür ve Turizm Bakanlığı’na devredilen bina, şehrin yeni imar planı kapsamında yıkılmıştır.

Yıkılan binanın aslına uygun bir benzeri, Kepez Elektrik Şirketi tarafından biraz daha geri bir noktaya inşa ettirilmiş ve 1986 yılında “Atatürk Evi ve Müzesi” olarak hizmete açılmıştır.

Atatürk Evi, Kaleiçi’ne oldukça yakın bir konumda yer almakta olup Karacaoğlan Parkı’na yalnızca birkaç dakikalık yürüme mesafesindedir. Müze her gün ziyarete açık ve ücretsizdir. Ziyaret saatleri 08.30 – 17.00 arasındadır. Bu merkezi bağlantıya tıklayarak kolayca ziyaret edebilirsin..